قوانین بازی
قوانین تختهنرد در Get65، از چیدمان تا امتیاز مسابقه. برای نصب و کنترل تخته، راهنمای بازی را ببینید.
هدف و چیدمان
هر یک از دو بازیکن ۱۵ مهره دارد. مهرهها را به خانه برسانید و خارج کنید. هر کس زودتر هر ۱۵ مهره را خارج کند برنده است.
تخته ۲۴ خانهٔ مثلثی دارد. خانهٔ ۱ به خروج نزدیکترین و ۲۴ دورترین است. دو بازیکن در جهت مخالف، هر یک از ۲۴ خود به ۱ خود حرکت میکنند. خانهٔ شما ۱ تا ۶ و خانهٔ حریف در شمارهگذاری شما ۱۹ تا ۲۴ است. مهرههای زدهشده روی بار میانی قرار میگیرند.
هر طرف با دو مهره در ۲۴، پنج در ۱۳، سه در ۸ و پنج در ۶ آغاز میکند. چیدمان حریف قرینه است. در شمارهگذاری روشن، مهرههای تیره بهترتیب در ۱، ۱۲، ۱۷ و ۱۹ هستند.
تاس آغازین و نوبتها
در آغاز هر دست، سیستم برای هر بازیکن یک تاس میاندازد. در تساوی دوباره تاس میریزد. عدد بزرگتر آغاز میکند و هر دو عدد را بازی میکند. در ۵ در برابر ۲، صاحب ۵ با ۵ و ۲ بازی میکند.
نوبتها یکی در میان است. نوبت عادی با دو تاس شروع میشود. عددهای غیرقابل بازی با پایان نوبت کنار میروند.
حرکت و استفاده از تاس
- هر تاس یک حرکت جداست. با ۳ و ۵ میتوان دو مهره را حرکت داد یا یک مهره را در دو گام جابهجا کرد. هر ترتیب مجاز پذیرفتنی است. توقف میانی مهره نیز باید در خانهٔ باز باشد.
- خانهٔ باز خالی است، مهرههای خودی دارد یا فقط یک مهرهٔ حریف در آن است. دو یا چند مهرهٔ حریف مانع توقفاند. در یک حرکت میتوان از روی خانهٔ بسته گذشت.
- جفت چهار حرکت به اندازهٔ همان عدد میدهد. ۴ و ۴ یعنی چهار حرکت ۴تایی، تا جایی که چیدمان اجازه دهد.
- بیشترین تعداد تاس را بازی کنید. اگر به هر ترتیبی هر دو قابل بازیاند، هر دو را بازی کنید. اگر فقط یکی ممکن است ولی هر دو جداگانه مجازند، تاس بزرگتر را بازی کنید. در جفت تا چهار حرکت مجاز را انجام دهید.
- حرکت مجاز ندارید؟ نوبت میگذرد. تا پایان نوبت میتوانید حرکتها را اصلاح کنید. خروج آخرین مهره فوراً بازی را پایان میدهد.
زدن و ورود از بار
نشستن روی تکمهرهٔ حریف آن را میزند و به بار میفرستد. در صورت مجاز بودن هر دو حرکت، میتوانید همان مهره را با تاس دیگر دوباره حرکت دهید، حتی در خانهٔ خود.
پیش از حرکت سایر مهرهها، مهرههای روی بار باید از خانهٔ حریف وارد شوند. ۱ به ۲۴ شما، ۲ به ۲۳ و ۶ به ۱۹ وارد میشود. تکمهرهٔ حریف زده میشود. دو مهره یا بیشتر راه ورود را میبندند.
تا حد امکان مهره وارد کنید. بعد از ورود آخرین مهره از تاسهای باقیمانده برای حرکت مجاز استفاده کنید. اگر هیچ تاسی ورود نمیدهد، نوبت میگذرد. اگر هر شش ورودی بسته باشند، بدون تاس ریختن نوبت میگذرد.
خارج کردن مهرهها
تنها وقتی همهٔ مهرههای باقیمانده در خانهاند میتوان مهره خارج کرد. مهرهٔ زدهشده باید دوباره وارد شود و به خانه برگردد.
- عدد دقیق. تاس ۴ از خانهٔ ۴ مهره خارج میکند. با رعایت قاعدهٔ استفاده از تاسها، حرکت مجاز درون خانه هم ممکن است.
- عدد بزرگتر. اگر خانهٔ متناظر خالی و خانهٔ دورتری دارای مهره نباشد، از دورترین خانهٔ دارای مهره خارج کنید. اگر دورترین مهره روی ۴ باشد، ۶ میتواند آن را خارج کند.
- مهرهٔ دورتر. با ۴ و خانهٔ ۴ خالی، مهرهٔ روی ۶ مانع خروج از ۳ میشود. اگر ۲ باز است، میتوانید از ۶ به ۲ بروید.
خروج خودکار را میتوان در تنظیمات فعال کرد. وقتی خطر زدن وجود نداشته باشد در دسترس است و از همین قواعد پیروی میکند.
مکعب دوبل
بازی با ارزش ۱ و مکعب در مرکز آغاز میشود. مکعب ۶۴ را نشان میدهد چون رویهٔ ۱ ندارد. در نوبتتان پیش از تاس، اگر مکعب در مرکز یا مال شماست میتوانید دوبل پیشنهاد دهید. شش دوبل پذیرفتهشده به سقف ۶۴ میرسد.
پذیرش. ارزش دوبرابر میشود، پذیرنده مالک مکعب میشود و پیشنهاددهنده نوبتش را ادامه میدهد. دوبل بعدی را فقط مالک پیشنهاد میدهد.
رد. دست تمام میشود و پیشنهاددهنده ارزش قبلی را میگیرد. اگر مکعب روی ۲ باشد و پیشنهاد ۴ رد شود، ۲ امتیاز میگیرد.
برد ساده، گامون و بکگامون
پس از خروج آخرین مهرهٔ برنده، تعداد مهرههای خارجشده و جای مهرههای ماندهٔ بازنده نوع برد را تعیین میکند. ارزش مکعب را در ضریب برد ضرب کنید.
- برد ساده، ×۱. بازنده دستکم یک مهره خارج کرده است.
- گامون، ×۲. بازنده هیچ مهرهای خارج نکرده و مهرهای روی بار یا در خانهٔ برنده ندارد.
- بکگامون، ×۳. بازنده هیچ مهرهای خارج نکرده و دستکم یک مهره روی بار یا در خانهٔ برنده دارد.
با مکعب روی ۲، برد ساده ۲، گامون ۴ و بکگامون ۶ امتیاز دارد. ضرایب در ارزش ۱ هم اعمال میشوند.
بازی تکی، مسابقه و کرافورد
بازی تکی پس از یک دست پایان مییابد. در لابی میتوان مسابقهٔ ۳، ۵ یا ۷ امتیازی انتخاب کرد. امتیاز هر دست به برندهٔ آن میرسد. نخستین نفر که به هدف برسد یا از آن بگذرد برنده است. هر دست از چیدمان آغازین، مکعب در مرکز با ارزش ۱ و تاس آغازین تازه شروع میشود.
قاعدهٔ کرافورد. نخستین دستی که یکی از بازیکنان آن را با یک امتیاز فاصله تا برد مسابقه آغاز میکند بدون مکعب است. گامون و بکگامون همچنان ۲ و ۳ امتیاز دارند. اگر مسابقه ادامه یابد، در دست بعد مکعب برمیگردد، حتی اگر بازیکنی هنوز یک امتیاز فاصله داشته باشد.
در مسابقهٔ ۵ امتیازی، نخستین دست در 4–2 کرافورد است. اگر بازیکن عقبافتاده یک امتیاز بگیرد و نتیجه 4–3 شود، مکعب برمیگردد.
تسلیم، ساعت و قطع اتصال
- تسلیم. در نوبتتان میتوانید باخت ساده، گامون یا بکگامون پیشنهاد دهید. حریف میتواند ساده یا گامون را بپذیرد یا رد کند. پس از رد، بازی ادامه دارد. تسلیم بکگامون فوراً دست را پایان میدهد. تا دو پیشنهاد در هر دست مجاز است. پس از رد، پیش از پیشنهاد بعدی نوبت را تمام کنید.
- ساعت. هر بازیکن در هر دست ۳ دقیقه ذخیره دارد. ۱۵ ثانیهٔ اول نوبت یا پاسخ به دوبل یا تسلیم از ذخیره کم نمیشود. سقف نوبت ۱۲۰ ثانیه و سقف تصمیم ۶۰ ثانیه است. تمام شدن ذخیره ممکن است زودتر دست را تمام کند.
- پایان زمان. بازیکنی که وقتش تمام شود، باخت ساده به ارزش فعلی مکعب میگیرد. امتیاز در مسابقه طبق روال حساب میشود.
- قطع اتصال. بستن بازی یا قطع ارتباط ساعت را متوقف نمیکند. تا دست فعال است دوباره وصل شوید. اگر سرور به دلیل نقص فنی دست را لغو کند، برنده و امتیازی ثبت نمیشود.
گونههای دیگر
قواعد زیر گاهی در گونههای دیگر یا بازیهای توافقی دیده میشوند و در Get65 اجرا نمیشوند.
- جاکوبی. تا پذیرش اولین دوبل، گامون و بکگامون برد ساده حساب میشوند.
- دوبل خودکار در آغاز. در بعضی قواعد توافقی، تساوی تاسهای آغازین پیش از تکرار تاس، ارزش بازی را بالا میبرد.
- بیور و راکون. در بیور، پذیرندهٔ دوبل به ۲ فوراً ارزش را به ۴ میرساند و مکعب را نگه میدارد. در راکون، پیشنهاددهندهٔ اول میتواند بلافاصله ارزش را به ۸ برساند.
- ممنوعیت زدن و رفتن در خانه. در برخی گونههای خاورمیانهای، مهرهای که در خانهٔ خود حریف را میزند باید تا پایان نوبت همانجا بماند.
برای اطلاعات بیشتر USBGF Backgammon Basics و USBGF Beginner’s Guide را ببینید.